Wat is AVI?
AVI is een Nederlands systeem om de moeilijkheid van een leestekst aan te duiden. Het helpt leerkrachten, ouders en bibliothecarissen om teksten te koppelen aan het leesniveau van een kind.
- Voor groep 3 t/m 8
- Gebaseerd op tekstkenmerken
- Indicatieve inschatting
Wat is AVI precies?
AVI is het Nederlandse systeem om het leesniveau van een tekst aan te duiden — het laat zien hoe moeilijk een tekst technisch te lezen is. Daarmee koppel je een boek, werkblad of leestekst aan het niveau van een kind. Sinds 2008 zijn er twaalf niveaus, lopend van AVI Start (begin groep 3) tot AVI Plus (eind groep 7 en hoger). AVI gaat over technisch lezen: hoe vlot een kind woorden kan ontsleutelen.
AVI stond oorspronkelijk voor Analyse van Individualiseringsvormen. Het wordt al decennia gebruikt in het Nederlandse basisonderwijs om de technische leesvaardigheid van kinderen in kaart te brengen en om teksten te labelen op moeilijkheidsgraad. Het huidige systeem is in 2008 vernieuwd door Cito en het CILT.
De twaalf AVI-niveaus
De niveaus volgen ruwweg de schoolloopbaan. M staat voor midden en E voor eind van een groep.
| Niveau | Globaal moment | Pagina |
|---|---|---|
| AVI Start | Begin groep 3 | Bekijk AVI Start |
| AVI M3 | Midden groep 3 | Bekijk AVI M3 |
| AVI E3 | Eind groep 3 | Bekijk AVI E3 |
| AVI M4 | Midden groep 4 | Bekijk AVI M4 |
| AVI E4 | Eind groep 4 | Bekijk AVI E4 |
| AVI M5 | Midden groep 5 | Bekijk AVI M5 |
| AVI E5 | Eind groep 5 | Bekijk AVI E5 |
| AVI M6 | Midden groep 6 | Bekijk AVI M6 |
| AVI E6 | Eind groep 6 | Bekijk AVI E6 |
| AVI M7 | Midden groep 7 | Bekijk AVI M7 |
| AVI E7 | Eind groep 7 | Bekijk AVI E7 |
| AVI Plus | Vanaf eind groep 7 / 8 | Bekijk AVI Plus |
Oude en nieuwe AVI: de omzetting
Vóór 2008 werkte AVI met negen genummerde niveaus, van AVI 1 tot AVI 9. Op oudere leesboeken zie je die nummers vaak nog staan. Het nieuwe systeem heeft twaalf niveaus die aan een schoolmoment hangen. Omdat de twee systemen niet op precies dezelfde manier meten, is onderstaande omzetting indicatief — één oud niveau valt soms over twee nieuwe niveaus.
Grofweg loopt de omzetting van AVI 1 ≈ AVI Start/M3 via AVI 5 ≈ M4/E4 tot AVI 9 ≈ E7; alles boven het oude AVI 9 valt onder AVI Plus. Eén oud niveau valt soms over twee nieuwe niveaus, en het officiële AVI-niveau wordt door Cito vastgesteld.
Wil je een oud niveau precies opzoeken, in beide richtingen? Bekijk de volledige AVI-omrekentabel.
AVI en DMT: twee kanten van technisch lezen
Op school wordt AVI vaak samen met de DMT (Drie-Minuten-Toets) afgenomen. De DMT meet hoe vlot een kind losse woorden leest, AVI hoe vlot het doorlopende teksten leest. Samen geven ze een completer beeld van de technische leesvaardigheid. Lees meer over het verschil tussen AVI en DMT.
AVI in Nederland en Vlaanderen
AVI wordt niet alleen in Nederland gebruikt, maar ook in Vlaanderen. Het systeem en de niveaus zijn identiek — alleen de schooljaren heten anders. Waar Nederland spreekt van groep 3 tot en met 8, gebruikt België het eerste tot en met zesde leerjaar. Een kind in het eerste leerjaar zit dus ongeveer op het niveau van groep 3.
Hoe wordt het niveau bepaald?
Het officiële AVI-niveau van een tekst wordt bepaald via de zogenaamde CILT-formule, die kijkt naar woordlengte, zinslengte en het aandeel hoogfrequente woorden. Deze tool gebruikt diezelfde uitgangspunten om een snelle, indicatieve inschatting te geven.
Een officieel AVI-niveau toekennen is uiteindelijk een gevalideerd proces dat door Cito wordt uitgevoerd. Voor een snelle oriëntatie, bijvoorbeeld bij een werkblad of pagina uit een prentenboek, is een indicatieve inschatting vaak ruim voldoende. Lees in detail hoe AVI berekenen werkt en wanneer de inschatting minder betrouwbaar is.
Bij een kind gebeurt het toetsen op school met de AVI-toets: het kind leest hardop voor en de leerkracht bepaalt het beheerste niveau.
Belangrijk om te weten
AVI gaat over technisch lezen: hoe gemakkelijk een kind de woorden kan ontsleutelen. Het zegt niets over begrip of interesse. Een kind dat technisch op AVI E5 leest, kan inhoudelijk vaak ook moeilijker boeken aan — en omgekeerd.
Veelgestelde vragen over AVI
- Wat betekenen de letters M en E bij AVI?
- M staat voor het midden van een leerjaar en E voor het einde. AVI M5 hoort dus bij midden groep 5, AVI E5 bij het einde van groep 5. AVI Start is het beginniveau in groep 3.
- Welke AVI-niveaus zijn er?
- Sinds 2008 zijn er twaalf niveaus: AVI Start, M3, E3, M4, E4, M5, E5, M6, E6, M7, E7 en AVI Plus. Ze lopen van begin groep 3 (Start) tot eind groep 7 en hoger (Plus).
- Wat is het verschil tussen de oude en de nieuwe AVI?
- De oude AVI gebruikte negen genummerde niveaus (AVI 1 t/m 9). Sinds 2008 zijn dat twaalf niveaus met een letter-cijfercombinatie (M3, E3, enzovoort). De systemen meten niet op precies dezelfde manier, dus een omzetting tussen oud en nieuw is altijd indicatief.
- Is AVI hetzelfde als de Cito-toets?
- AVI-toetsing maakt deel uit van het Cito-leerlingvolgsysteem en wordt op school afgenomen. Deze tool geeft een snelle, indicatieve inschatting op basis van tekstkenmerken — geen officieel Cito-resultaat.
- Hoe werkt de officiële AVI-toetsing?
- Op school nemen leerkrachten twee keer per jaar de AVI-toetsen van het Cito-leerlingvolgsysteem af. Een kind leest gevalideerde teksten hardop; daaruit volgt het beheerste AVI-niveau. Deze tool vervangt die toetsing niet — hij schat alleen in hoe moeilijk een tekst is.
- Zegt AVI iets over begrijpend lezen?
- Nee. AVI gaat over technisch lezen: hoe vlot een kind woorden kan ontsleutelen. Het zegt niets over begrip of interesse.
- Welk AVI-niveau hoort bij welke leeftijd?
- Grofweg: AVI Start rond 6 jaar, E3 rond 7 jaar, E4 rond 8 jaar, E5 rond 9 jaar, E6 rond 10 jaar en E7 rond 11 jaar; AVI Plus vanaf ongeveer 11 jaar. Dit zijn gemiddelden; kinderen verschillen sterk in leestempo en dat is normaal.
- Wat is het verschil tussen AVI en DMT?
- Beide horen bij de Cito-leestoetsing, maar AVI meet het lezen van teksten en de DMT (Drie-Minuten-Toets) het lezen van losse woorden. Samen geven ze een completer beeld van de technische leesvaardigheid.
- Wordt AVI ook in België (Vlaanderen) gebruikt?
- Ja. Het AVI-systeem en de niveaus zijn in Vlaanderen hetzelfde als in Nederland. Alleen de schooljaren heten anders: waar Nederland spreekt van groep 3 tot en met 8, gebruikt Vlaanderen het eerste tot en met het zesde leerjaar.
Verwante pagina's
Probeer het op een eigen tekst
Plak een stukje tekst of upload een foto en zie binnen seconden welke AVI-richting de tekst opgaat.